[Me and Singapore] Nghe, đọc và thấy (2)

Sau phần 1 về những câu chuyện lượm lặt được thì phần 2 là về những người “lượm lặt” được.

Đầu tiên phải kể đến mấy thằng bạn thân (ai nấy lo) ở đây. Lúc biết tin sẽ qua Sing một năm, cũng hớn hở đi gặp tụi nó vì 3 4 năm rồi không gặp. Biết tụi nó đến giờ đã là 9 năm, kể từ hồi sinh viên đến giờ mọi thứ cũng đã khác đi nhiều từ cách sống, cách nghĩ với bộn bề lo toan học hành, công việc, gia đình. Những lúc ngồi với tụi nó là những lúc thả lỏng hết suy nghĩ và bao stress vì kiểu gì tụi nó cũng sẽ (giả vờ) nghe. Vậy là đủ.

Kế đến là team làm cùng. Thêm một dự án là một team mới với những con người mới, tính cách mới, cách làm việc mới. Một năm ngồi cùng làm việc với bao điều nghe và thấy giúp tôi rèn thêm khả năng thích nghi  và sự linh hoạt trong một team mới tốt hơn.

Team dự án còn một team bên công ty khách hàng. Đó là những bạn còn trẻ, tầm tuổi tôi. Mặc dù những bạn đó còn khá trẻ, chưa có kinh nghiệm nhưng cực kì thông minh và ham học hỏi. Có lẽ đó chính là kết quả của nền giáo dục mà Singapore luôn tự hào. Họ không chỉ multi-tasks mà còn multi-skillset. Các bạn ấy học ngay từ những gì chúng tôi đang làm để tiết kiệm công sức phải làm lại. Một cách tiếp cận thông minh. Còn tôi cũng phải học từ các bạn ấy cách tư duy được huởng từ nền giáo dục hiện đại này.

Những ông, bà quán ăn quen thuộc của tôi cũng là một mảnh ghép trong bức tranh này. Ăn quen đến mức họ nhớ mặt, nhớ món tôi hay gọi khi mà tôi mới chỉ bước vào quán. Tôi về là họ lại mất đi một khách hàng thân thiết rồi.

Những người tôi mới quen khi ở Sing. Đó là những người local hay expat mà tôi gặp trong cuộc sống và duy trì những câu chuyện phiếm. Đó là những người kể cho tôi những câu chuyện rất đời thường về cuộc sống ở đây: văn hóa, gia đình, con người, thói quen, tập quán. Những điều đó không hào nhoáng như khu Marina Bay hay rộn ràng tấp nập như Orchard mà rất bình dị đến mức tôi phải nói: nó giống hệt như ở Hà Nội của tao.

Chuẩn bị cho ngày về:

Thằng bạn thân hỏi tôi: Bao giờ trở lại Singapore?

Bạn bên công ty khách hàng hỏi: Bây giờ mày tính đi đâu tiếp?

Cả hai câu hỏi tôi đều chỉ có một câu trả lời: Đi là để trở về. Đến lúc trở về Hà Nội rồi.

27.11.2017

4 ngày nữa

Advertisements

[Me and Singapore] Ăn Tết ở Sing

Diện đồ đỏ đón Tết cho giống dân Sing.

Mùa Tết thứ 3 xa nhà.

Ngày trước ở Bỉ thì gần đến Tết âm cũng vậy thôi, vẫn học, vẫn thi như thường lệ. Còn ở Sing thì trước Tết 3 tuần không khí đón Tết đã rộn ràng muôn nơi. Sắc đỏ trang trí khắp các mall, đuờng phố. Siêu thị bắt đầu bán nhiều mặt hàng cho Tết. Cái khu mua sắm gần chỗ tôi ở thì suốt ngày bật nhạc đón Tết. Đành rằng không có không khí gì như ở Bỉ lại còn đỡ nhớ, đằng này ngày nào cũng ngắm cảnh chuẩn bị Tết thật là không đành lòng. Cũng chỉ vì Tết trong suy nghĩ của tôi là những ngày cận Tết dọn dẹp chuẩn bị đón năm mới. Sau 2 cái Tết xa nhà thì cái thứ 3 cũng đã chuẩn bị tinh thần là nhẹ nhàng trôi qua mà thôi.

Tết đến.

30 Tết vẫn làm việc bình thường, được nghỉ buổi chiều về sớm tranh thủ giặt đống quần áo và dọn lại cái phòng.

Mùng một Tết đi ra đường thấy ai cũng xúng xính chọn quần áo đỏ, thi thoảng có người xách những túi cam nhỏ. Cam được coi là một món quà đầu năm để tặng nhau với lời chúc may mắn và thịnh vuợng cùng với lì xì. Tết ở Sing (theo kiểu Tàu) cũng không khác biệt quá so với Tết của Việt Nam mình. Cũng tụ họp gia đình, cũng ăn uống mấy ngày (theo lời chị đồng nghiệp ở công ty kể phải đi chợ cả tuần để làm cho mấy ngày Tết), cũng đi thăm họ hàng người thân.

Mùng một Tết tôi mò sang nhà thằng bạn thân làm nem rán ăn cho có không khí Tết. Còn nhớ Tết ở Bỉ cũng đã từng hì hục làm mấy chục cái nem chỉ vì thèm ăn rồi ăn vài ngày mới hết được. Vậy mà ngoài nem ra còn có bánh chưng, có xôi được cô bạn từ Việt Nam qua đây du lịch xách tay cho. Vậy là bữa liên hoan mùng một Tết cũng đầy đủ như mâm cơm Tết ở nhà. Chỉ một miếng bánh chưng với vài người bạn cũng đủ mang tới không khí Tết rồi. Nó giống y hệt những ngày Tết ở Bỉ với hội VUB ngày nào.

Hết Tết.

Có đi xa nhà ngày Tết mới hiểu cái ý nghĩa ngày Tết nó thiêng liêng như thế nào. Nó là trở về, là ở bên gia đình để dọn dẹp những cái cũ của năm đã qua và chuẩn bị hy vọng cho một năm mới. Đó là tinh thần của Tết. Vậy cớ làm sao phải bỏ Tết đi khi mà ngay cả một trong bốn con rồng của châu Á vẫn giữ trọn vẹn cả Tết dương lịch và Tết âm lịch.

Make Tết great again!

02.02.17

Kỉ niệm 1 tháng ở đảo.

 

Sao lại viết bài này. Kì quá!

Đêm muộn, đèn đỏ ngã tư bật sáng. Tôi dừng xe lại chờ đèn xanh, những xe đi sau chạy chầm chậm lại, ngó nghiêng hai bên rồi vút ga phóng vượt qua. Mỗi mình tôi đứng chờ đèn xanh. Kì quá! Mọi người đi hết mà mỗi mình đứng chờ.

Trong siêu thị tại quầy cân đồ, thỉnh thoảng lại có dăm ba người mặt lạnh lùng thả bịch túi đồ rau củ trước mặt tôi để nhân viên siêu thị cân cho trước. Tôi vẫn đứng xếp hàng chờ tới lượt mình dù chỉ cân có mỗi 1 quả ớt chuông. Kì quá! Nhưng thôi chờ tí vậy.

Vô rạp và mua một vé cho bản thân để coi. Bắt gặp những ánh mắt từ các cặp đôi cũng đang ngồi chờ xem phim. Chắc họ “ngưỡng mộ” lắm khi có một mình cũng đi coi. Kì quá! Phim mình thích (mà tụi bạn không ai thích) thì chẳng đi một mình thì không đi coi sao.

Ngồi kể chuyện sắp đi du lịch một mình với mọi người. “Sao mày không rủ ai mà đi cùng?”, “Đi một mình thế buồn chết?”, “Đi một mình thế có gì thì sao?”, “Kiếm gấu mà đi cùng chứ?”. Kì quá! Mà thôi, mình thích thì mình đi. Chờ có ai đi cùng chắc ngồi chờ cả năm.

Lại siêu thị, quầy tính tiền. Hóa đơn của anh là một trăm hai mươi lăm ngàn, em nhân viên thông báo. Tôi nhìn lại số tiền trên bảng hiệu: 124.300 VND. Tôi mới thắc mắc: em ơi em đọc chính xác số tiền nhé, anh cũng không cần em trả lại mấy trăm lẻ đó đâu. Những người thanh toán xung quanh quay ra nhìn tôi kì lạ. Kì quá! Làm tròn cho dễ thanh toán mà đi bắt bẻ. Thật là ngại nên từ đó về sau chuyển dần qua thanh toán bằng thẻ ngân hàng.

Hẹn hò đi chơi nhóm, tôi thuờng tính để đến đúng giờ. Kì quá! Chẳng thấy ai có mặt ở điểm hẹn cả. Có lần tôi đứng ngắm đường phố 1 tiếng rưỡi đồng hồ với niềm tin: chờ tí, sắp tới rồi.


Nếu cứ tiếp tục sống ở Việt Nam, nếu cứ tiếp tục thỏa hiệp với những điều như trên thì sẽ chẳng sao, ngược lại tôi sẽ thấy mình giống với số đông. Tôi sẽ không sợ mình lẻ loi bơi một mình một kiểu giữa một đàn cá lớn. Theo tâm lý chung thì như vậy là an toàn vì không ai để ý và soi mình cả.

Thật ra thì:

Đứng chờ đèn đỏ lâu lâu 1 tí cũng sẽ có người thấy mình đứng lại mà dừng lại chờ.

Bạn thân tôi cũng hay đi coi phim 1 mình lắm, tôi cũng thế.

Đi du lịch mà đến hostel thì gặp cả một lô những người đi du lịch một mình. Sách viết về việc đi du lịch trải nghiệm cũng đa phần là một mình đó thôi.

Ở quầy cân đồ các bạn nhân viên vẫn hay yêu cầu khách phải xếp để cân đồ. Thêm nữa là tôi cũng tìm thấy một siêu thị khác mà nhân viên thanh toán đọc chính xác số tiền cho mình.

Vẫn luôn có một vài người bạn của tôi đến đúng giờ mỗi khi hẹn hò và tôi thường hẹn những người bạn đó đi chơi.


Cuối cùng, sao lại viết cái bài này. Kì quá!

Tây dởm (phần 2)

12/2016

 

 

 

 

John đi tìm Hùng

Sau cuốn “Đường về nhà” thì hôm nay tôi hoàn thành tiếp cuốn sách “John đi tìm Hùng”, một quyển bút kí ghi lại chặng đường của một anh chàng người Mĩ gốc Việt đi bộ từ Bắc vào Nam để tìm hiểu Việt Nam và tìm hiểu chính bản thân mình. Và khi kết thúc 13 chương của cuốn sách, những gì đọng lại là một chàng trai Việt và một Việt Nam không tròn trịa.

John Hùng

John, chàng trai Mĩ đi tìm con người Việt trong mình. John chọn cách đi bộ từ Hà Nội vào Sài Gòn mà không cầm theo tiền, tất cả dựa vào lòng tốt của những người gặp trên các điểm dừng. Đâu đó phảng phất chính hình ảnh của cô bạn Xù trong “Đường về nhà”. Họ lên kế hoạch cẩn thận, họ  lên lịch trình, chuẩn bị các phương án và tìm hiểu cả về văn hóa, con người những nơi đi qua, và cái lớn nhất họ mang theo là niềm tin. Cô bạn Xù mang theo niềm tin vào những người Trung Quốc cho ở nhờ dù chưa bao giờ gặp mặt. John Hùng mang niềm tin về con người Việt Nam hiền hòa, tốt bụng, chân thành để xin nhờ ăn ngủ. Họ cũng rất cảnh giác, cũng bị lừa nhưng họ vẫn giữ niềm tin.

Về phía tôi, khi quay trở về, tôi mất nhiều niềm tin vào xã hội, vào nơi tôi đang sống vì nó quá xô bồ đáng sợ. Chính những dòng viết trong 2 cuốn sách đã kéo lại chút niềm tin trong tôi.

Một Việt Nam không tròn trịa

Hùng nhận ra rằng Việt Nam rất đẹp về thiên nhiên và cả con người. Phần lớn chặng đường Hùng đi qua là dải đất miền Trung nắng gió, từ những thành phố lớn đến những làng chài ven biển, những ngôi làng với những người nông dân lam lũ hay những thị trấn nhỏ. Tại chính những ngôi làng, thị trấn đó Hùng nhận được sự giúp đỡ từ những người nông dân để nhận rằng người Việt Nam vẫn luôn hiền hòa, chất phác. Những sự bon chen, lừa lọc, xô bồ, thực dụng đa phần tập trung ở các thành phố lớn. Đây là nỗi sợ của những người Việt sống lâu năm ở nước ngoài đã từng kể cho tôi nghe.

Việt Nam không tròn trịa trong cả cách nghĩ. Tôi tìm thấy chính những suy nghĩ của mình trong suy nghĩ của Hùng. Hai năm đi học giúp tôi tiếp nhận thêm nhiều tư duy cởi mở, những suy nghĩ Tây hơn để muốn phá bỏ những cái luật bất thành văn về hành trình cuộc đời của một con người theo số đông của xã hội Việt Nam. Và Hùng cũng đã vẽ rất rõ những điều đó trong cuốn sách qua những người trẻ anh gặp. Cảm ơn Hùng vì giúp tôi nhận ra tôi muốn đi nhiều hơn, gặp nhiều người hơn, trải nghiệm nhiều hơn như 2 năm qua thay vì phải ổn định công việc, rồi ổn định gia đình. Đi khi còn trẻ.

Chẳng nơi nào tròn trịa cả

Việt Nam không tròn trịa, giấc mơ Mỹ cũng không phải thiên đường, giấc mơ châu Âu cũng đâu phải sung sướng hoàn toàn. Bất cứ nơi đâu cũng có những điều khiến chúng ta phải cân nhắc và suy nghĩ. Khi đã chọn rồi thì sống cho cuộc đời của mình thay vì phán xét cuộc đời của ai khác.

Hà Nội 17.7.2016

Giờ này năm ngoái đã là  chặng đường khám phá châu Âu

 

Tết cái con Khỉ

Nhân cái sự được ăn Tết quê nhà sau 2 năm xa xứ, tôi nhận được sự quan tâm từ bạn bè họ hàng người thân. Sau 2 cái Tết né được một cơ số câu hỏi đã từng viết hẳn thành một cái note trên Facebook là “Q&A ngày Tết”, kết hợp với bài viết Tây dởm năm kia thì Tết năm nay sẽ có nhiều cái kết hợp giữa hai bài viết trên.

Câu chuyện đầu tiên sẽ là: Đi làm đâu? Công ty nào? Nếu chỉ vậy thì đơn giản nhưng mà những câu hỏi sau đó thì thật khó xử: Lương bao nhiêu? Học nước ngoài chắc lương cao lắm nhỉ?

Nếu hỏi tôi công việc ra sao, thích không, vất vả không thì có thể tôi sẽ ngồi kể về công việc, về cái hay ho, khó khăn, thử thách và cơ hội từ đó. Giống như bạn tôi nói: “làm ở đâu cũng được, miễn là cảm thấy hào hứng với công việc đang làm”.

Còn câu hỏi lương thì tôi học theo cách các bạn Tây, không hỏi lương bao nhiêu, và cũng sẽ không trả lời câu hỏi lương của tôi là bao nhiêu. Tôi nghe nhiều về đứa X lương ngàn đô còn đang kêu lên ít, hay đứa Y học nước ngoài về giờ làm to lắm, đứa Z cũng làm cùng công ty ( thực ra chắc là cùng Tổng công ty) giờ lương cũng ngàn đô. OMG, câu chuyện lương không có hồi kết bắt đầu từ đây.

Chẳng lẽ không còn gì để nói chuyện về công việc ngoài lương sao? Thế nên câu trả lời cho năm nay sẽ là:

Đã đi làm.

Lương sắp ngàn đô.

Khi nào ngàn đô sẽ khoe.

Vui lòng đừng hỏi lương.

Câu chuyện số 2: vấn đề muôn thuở về chuyện yêu đương cưới xin. Trước thì vẫn chày cối kêu còn trẻ, yêu đương gì. Nhưng giờ ý thức được bài này xài không hiệu quả nữa nên tìm cách khác.

Yêu đương nó nằm ở chữ duyên. Cưới xin nó còn là một chặng đường dài hơn thế. Hiện tại vẫn còn ngổn ngang công việc, sự nghiệp, còn bao dự định chưa làm. Nhìn sang tụi bạn đang ngổn ngang bỉm sữa, thấy mừng là tụi nó đã ổn định, nhưng cùng với đó là bao lo toan chăm lo cho gia đình nhỏ. Tôi cũng bị nói, cũng nhắc khéo này nọ nhưng mặt cứ trơ ra vậy. Cứ nhìn mấy đứa tây tôi biết, thấy tụi nó yêu đương hay cưới xin cũng nhẹ nhàng lắm. Có khi sống chung với nhau vài năm có cưới gì đâu. Hoặc kể những đứa hơn mình vài tuổi vẫn long nhong đi học, đi du lịch bụi một mình.

Quay lại câu hỏi yêu đương, trả lời có hay chưa có đều rất không ổn. Chưa có thì sẽ được mai mối này nọ (thứ tôi rất dị ứng), có thì bị kêu chém gió ngay. Thế nên câu trả lời cho năm nay sẽ là:

Đang theo đuổi tìm hiểu.

Đổ sẽ báo.

Không thì thôi. 

Vui lòng không hỏi gì lúc này. 

Câu chuyện số 3: tiền và những chuyến đi. Đây có lẽ là vài dòng suy nghĩ cá nhân về những chuyến đi trong 2 năm qua của tôi. Hai năm đi qua 14 nước, đặt chân đến hơn 40 thành phố, thị trấn làng lớn nhỏ ở châu Âu. Đó là những gì mọi người biết đến, và sẽ bắt đầu là tiền chắc nhiều lắm, sao không tiết kiệm đi mà đi chơi lắm vậy.

Tiền có nhiều cũng chưa chắc có cơ hội để được đi châu Âu như vậy. Cho nên tôi tiết kiệm và lên kế hoạch cẩn thận cho từng chuyến đi. Đó là những chuyến đi chứ không đơn thuần là đi du lịch. Tôi không nằm dài trong khách sạn, chụp bức ảnh nhìn qua cửa sổ ra ngoài. Tôi không vào những nhà hàng sang chảnh để gọi đồ rồi chụp ảnh. Tôi không dùng taxi để di chuyển.

Vì những chuyến đi là ở hostel để tiết kiệm và có cơ hội gặp gỡ nhiều người nói chuyện, là lang thang đi bộ có khi lên tới 20 km một ngày để hạn chế dùng vé bus/metro (nhiều thành phố đến vé phương tiện công cộng cũng đắt kinh lên được), mỏi mắt tìm KFC hay McDonald để ăn cho rẻ, rồi lùng sục trên mạng những chỗ tham quan nào free hoặc giảm giá cho sinh viên để ưu tiên đi trước. Ở bên này cái thẻ sinh viên EU còn mạnh hơn cả cái passport của tôi khi đi vào những địa điểm tham quan. Thỉnh thoảng cũng tự thưởng cho mình những bữa ăn ngon, những khoảng thời gian nghỉ ngơi để lấy lại sức. Vậy nên thứ mà tôi muốn kể chính là đống bản đồ rách nát sau những chuyến đi, những câu chuyện tôi được chứng kiến tận mắt.

Những chuyến đi không đơn thuần là tiêu tiền đi du lịch.   

Tết tết cái con Khỉ! Tết là dịp nghỉ ngơi, hy vọng không phải in chỗ này ra để xài.

Chặng đường mới

Trích "Chúng ta rồi sẽ ổn thôi", phần Minh Nhật.

Đã 8 tuần, tròn 2 tháng từ ngày rời xứ Bỉ về lại Hà Nội. Những tuần đầu tiên tôi nhớ Brussels, nhớ Bỉ, nhớ châu Âu kinh khủng. Trước khi về tôi có 3 tháng đi du lịch, trải nghiệm, sống như lời bạn tôi nói: Em coi đây là khoảng thời gian còn lại ở châu Âu, làm mọi thứ em muốn đi. Vì vậy việc thích nghi lại càng trở nên khó khăn hơn, và vì tôi không muốn thích nghi lại.

Tôi cảm thấy thoải mái với sự chậm rãi, nhẹ nhàng ở châu Âu, và đau đầu với việc nói nhanh, nói nhiều, nói to và sự gấp gáp, vội vã trong cuộc sống. Việc thích nghi lại giống như là việc trở lại thời điểm của 2 năm về trước, như chưa hề có chuyến đi nào diễn ra. Tôi rơi vào trạng thái hụt hẫng vì không biết bây giờ mình sẽ làm gì tiếp cho cuộc đời mình. Có những lúc tôi chỉ muốn quay trở lại châu Âu ngay lập tức.

Đã 3 tuần từ ngày đi làm với một công việc mới. Đây là một sự chuyển hướng hoàn toàn so với công việc chuyên môn trước đây của tôi. Những trải nghiệm đầu tiên rất tích cực. Mặc dù phải rất nhanh chóng học và làm để chạy kịp cho project, tôi cảm thấy hứng thú và thách thức với công việc này. Đấy là dấu hiệu tích cực cho việc mình tìm thấy được một công việc phù hợp với năng lực của bản thân. Tôi nghĩ vậy. Điều tích cực hơn là sự bận rộn, căng thẳng và thách thức trong công việc giúp tôi biết tôi cần làm gì trong thời gian tới, bớt dần nỗi nhớ châu Âu.

Bây giờ mỗi khi xem lại đống ảnh về châu Âu thì vẫn nhớ, nhưng còn cảm giác thèm quay lại châu Âu ngay lập tức nữa. Tôi sẽ quay lại nơi đó khi có dịp.

Hai năm qua là một chặng đường rất tuyệt vời, nhưng nếu không bước tiếp trên chặng đường mới thì sẽ mãi là người của ngày hôm qua.

29.11.2015

 

Plzen và cuộc sống người Việt

Lần đầu tiên qua Plzen, co ro chết rét trước 1 cửa hàng Potraviny

Sau Brussels, Bỉ thì Plzen, Séc là nơi tôi ở nhiều nhất. 8 lần qua đây, tổng thời gian cộng lại cũng tầm 2 tháng cho tôi một khoảng thời gian đủ để hiểu hơn về thành phố, con người nơi đây.

Plzen là một trong những thành phố lớn nhất của Séc, đứng thứ 3 (hay thứ 4). Tên khác của Plzen là Pilsen, và cái tên này tạo nên thương hiệu bia nổi tiếng của Séc, Pilsener Urquell. Hầm bia nổi tiếng ở Plzen, mà theo truyện kể lại thì chỉ có nguồn nước ở vùng này mới sản xuất được loại bia như vậy.

Plzen giống như một phiên bản mini của Prague. Không quá cầu kì, không quá hoành tráng, nhưng vẫn giữ được những đặc trưng cơ bản trong kiến trúc của Prague và Séc. Và Plzen yên bình hơn, ít khách du lịch hơn, vì vậy nên khi tôi vác máy ảnh đi chụp quanh thành phố thì liên tục bắt gặp những ánh mắt hiếu kì từ người dân địa phương.

Và cũng vì đây không phải thành phố du lịch, nên rất dễ để quan sát cuộc sống thường ngày của người dân, không chỉ có dân Séc mà còn dân Việt Nam mình.

Người Séc ở đây ít nói được tiếng Anh nên rất khó cho tôi khi muốn nói chuyện với họ. Nhưng có một lần tôi lang thang vào khu trung tâm khoa học dành cho thiếu nhi thì gặp một cô bé ở quầy Info. Cô bé bảo với tôi là thích nói tiếng Anh nhưng ở đây chẳng ai nói cả, hôm đó vớ được tôi nên vui lắm, đứng giới thiệu tùm lum mọi thứ. Tôi thì mừng vì vớ được người nói tiếng Anh, cô bé đó thì mừng vì có cơ hội thực hành tiếng Anh. Cảm nhận của tôi là những người Séc địa phương ở đây rất thân thiện, họ niềm nở nói một tràng tiếng Séc mà tôi chỉ biết ano, ne (yes/no) dựa vào ngôn ngữ cơ thể của họ. Tuy nhiên Plzen có không ít người từ các nước khác đến làm việc ở các xí nghiệp, nhà xưởng nên cũng xô bồ lắm.

Về người Việt mình qua đây chủ yếu là kinh doanh, buôn bán, công nhân nhà máy, mấy năm trở lại đây thì thêm cả làm nail. Ở Séc có một đặc trưng mà các cửa hàng Potraviny, tạm dịch là các cửa hàng bách hóa. Và 99% các cửa hàng này đều do người Việt mình bán. Các cửa hàng này bán đồ ăn, đồ uống, bánh kẹo, rượu bia, hoa quả. Đó có thể coi là một siêu thị mini cho người dân mua đồ ăn hàng ngày. Ngoài ra còn những cửa hàng vải vóc, đồ điện tử, đồ gia đình, quần áo, nhà hàng ăn uống cũng do người Việt mình bán.

Trong khoảng thời gian ở đây, tôi được trực tiếp chứng kiến, lắng nghe và cảm nhận rõ rệt cuộc sống hàng ngày của người Việt mình tại Plzen. Với những người buôn bán, nhất là ở những cửa hàng Potraviny (Pot) thì hàng ngày liên tục đi lấy hàng. Nguồn hàng chính là những siêu thị lớn, những kho hàng ở cả Plzen hay lên tận chợ Sapa nổi tiếng ở Prague.

Tôi cũng được theo chân đi lấy hàng. Những lần đầu tiên đẩy những xe hàng chật vật, đúng kiểu một thằng sinh viên đầu to mắt cận chân tay chỉ phục vụ gõ máy tính giờ đẩy xe hàng cao vút, nặng chịch. Sau cỡ chục lần thì bắt đầu quen tay, rồi bốc dỡ các két bia, các thùng hàng. Thế vẫn chưa là gì so với những người tôi thấy bên này, hai tay hai xe hàng to đùng đẩy băng băng mà ngỡ tưởng họ vừa dọn sạch nửa cái siêu thị lớn. Những hôm hàng giảm giá mạnh, tôi còn được chứng kiến cảnh chạy đua để lấy hàng, bởi lẽ chỉ chậm một vài giây thôi là sẽ hụt ngay. Lúc đó mới thấy thương trường đúng là chiến trường. Chiến trường vậy, nhưng hôm nào ở đâu có hàng giảm giá là mọi người lại mách nhau ngay để đi lấy.

Tôi theo chân lên chợ Sapa, không chỉ là mua mấy đồ lẻ linh tinh, mà vào sâu hơn trong các kho hàng lớn. Chợ Sapa đúng là phiên bản Việt Nam thu nhỏ, phiên bản chợ Đồng Xuân ở xứ châu Âu luôn. Những kiện hàng lớn, những xe ô tô tải tấp nập ra vào đánh từng lô hàng lên xuống. Từ Sapa, hàng hóa được chuyển đi khắp nơi cho các cửa hàng, đầu mối lớn nhỏ.

Tôi hì hục thử bốc vác hàng hóa. Những lần đầu tiên khiêng những két bia hay các két nước mà thở phì phò. Chỉ dám gọi là bốc vác thử để biết thôi, chứ chưa là gì so với những người buôn bán bên này. Thế mới hiểu công việc vất vả như thế nào.

Tôi được lắng nghe những câu chuyện từ chính người Việt mình nơi đây. Điểm chung của những câu chuyện đó là sự đánh đổi. Người ta nói đi tây là sướng. Đúng là sướng thật, đồ ăn an toàn, ra đường cũng an toàn, y tế tốt, khí hậu trong lành, quyền con người được đảm bảo. So với cuộc sống lam lũ nơi quê nhà thì bên này tốt hơn nhiều, nhưng đánh đổi sau đó là sự vất vả, mà tôi được quan sát và cảm nhận trực tiếp. Các bác, các cô, các anh chị bên này, những người buôn bán, kinh doanh đều rất chịu khó làm việc để kiếm tiền, để có một cuộc sống tốt hơn. Để kiếm được những đồng tiền đúng là đổ mồ hôi, sôi nước mắt. Có những người, bỏ ra cả chục ngàn euro để sang được bên này, không chịu nổi sự vất vả, đành bỏ về hoặc tệ hơn là sa vào những tệ nạn nơi đây. Những câu chuyện đó vẽ nên một mảng màu mới trong vốn hiểu biết ít ỏi của tôi, cho tôi nhìn và hiểu nhiều hơn về cuộc sống. Vì vậy, ai cũng cố gắng kiếm tiền để đầu tư cho con cháu mình học hành tốt hơn, để không vất vả như các bậc cha chú. Dù ở tây hay ta, kiếm được đồng tiền chân chính đâu có đơn giản dù cho là trí óc hay sức lực. Mà với những người làm kinh doanh buôn bán, sức lực đâu có đủ, còn cần cả sự nhanh nhạy, tính toán các kiểu. Một thằng học đến bậc thạc sĩ như tôi mà trông không khác gì con bò đeo nơ khi cố gắng bắt kịp những câu chuyện buôn bán, kinh doanh bên này.

Những gì tôi viết trên đây vẫn chưa đủ để miêu tả hết cuộc sống của người Việt ở Plzen và ở Séc nói chung. Trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một thử. Nghe kể về sự vất vả thì có khi nhiều người vẫn úi xùi chuyện nhỏ ấy mà, nhưng khi nhìn thấy rồi, làm thử rồi mới hiểu rõ hơn về họ. Hai năm ở đây, ngoài thời gian sống theo xờ tai trí thức ở Bỉ, tôi may mắn được sống cùng cuộc sống người Việt ở Séc để mở rộng được sự hiểu biết của mình.

Đi đi khi có thể

19.09.2015

Tròn 2 năm đặt chân đến châu Âu

Đêm cuối ở Plzen trước khi về Việt Nam

[Me and Brussels] Sẽ không còn nữa – Trở về

Lần đầu tiên thấy tuyết rơi

Có một nơi tôi gọi là nhà, có những người tôi gọi là gia đình. Đó là ở Brussels. Hôm qua là đám cưới chị gái và cũng chào tạm biệt chị luôn, hôm nay chào hai anh em thân thiết về Việt Nam trước mới chợt thấy hụt hẫng. Đó là những người thân thiết của tôi ở châu Âu. Những khoảng thời gian chúng tôi bên nhau, và cả khoảng thời gian học ở xứ Bỉ hai năm qua sẽ chỉ còn là kỉ niệm. Hai tuần nữa, tôi cũng sẽ về Việt Nam, và sẽ không thể có lại những khoảnh khắc như hai năm đã qua nữa.

Đó là gia đình hai bác Nguyệt Dưỡng cùng hai em Nguyệt Linh và Dương Anh. Hai năm tôi ở đây cùng gia đình bác, được cả nhà coi như con cháu trong nhà. Tôi nghe kể chuyện nhiều bạn sinh viên bên này thuê nhà bên này bị làm khó này nọ kể cả chủ nhà tây hay ta, tôi chỉ nghĩ mình quá may mắn khi gặp được gia đình hai bác. Cả nhà đối xử với tôi rất tốt, giúp đỡ tôi mọi thứ, chỉ bảo cho tôi nhiều điều. Tôi sẽ nhớ lắm căn phòng ở tầng hầm này, những bữa cơm cùng gia đình, những câu chuyện hai bác kể, những lúc chơi với hai em. Vì những điều nhỏ nhỏ này mà tôi gần như không cảm thấy nhớ nhà, vì gia đình hai bác giống như người thân, gia đình với tôi.

Đó là những bữa cơm đạm bạc, vội vàng chuẩn bị của Tuyết, chị gái yêu quý, mỗi khi tôi gọi điện kêu chị ơi em qua nhé. Lần nào qua nhà cũng được chị gái mời ăn uống, rồi ngồi kể mọi thứ chuyện vui buồn stress. Những ngày tôi làm thesis, mệt mỏi không muốn nấu ăn gì nữa, thì ới chị gái là được bát cơm luôn. Ăn uống không bao nhiêu, mà cảm giác khi mệt mỏi có người ngồi ăn cùng sẽ thấy bớt cô đơn hơn nửa đêm ngồi ăn uống một mình. Nhờ Tuyết và mọi người trong kí túc VUB mà tôi mới vượt qua 5 tháng căng thẳng chỉ muốn bỏ cuộc khi làm thesis, đã có lúc tưởng phát điên rồi. Giờ thì chị gái đã ở Pháp, thằng em về VN.

Đó là khoảng thời gian ở cùng phòng với Đức, rồi nguyên một kì ăn cơm cùng cả anh Hiếu. Lần đầu tiên biết thế nào là share phòng, là roommate, rồi học cách dọn dẹp, nấu ăn các kiểu. Từ hai đứa chỉ biết nhau là học cùng lớp Đại học, giờ thân hơn. Ngày xưa thấy “sợ” mức độ siêu nhân của Đức, giờ vẫn siêu nhân nhưng bớt sợ dần rồi. Ông anh Hiều thì tốt tính, thằng em nhờ gì cũng giúp tuốt. Càng đến lúc gần về, ba anh em lại thân hơn, bia bọt cũng nhiều hơn. Cũng vài lần đi uống bia, nửa đêm ra ngồi ở Grand Place nói đủ mọi thứ chuyện trên đời đến tận 3h, 3 rưỡi sáng mới mò về. Về VN, không còn Grand Place, không còn bia ngon, và không còn là sinh viên để có thể ngồi với nhau như trước đây.

Đó là hội BBB khi qua năm 2 biết thêm Ngân, Phương, Hường, Linh, Lan Anh. Cái tên thật của hội thì đậm mùi xôi thịt (Bún bò Brussels), mỗi người là một mảnh ghép, cá tính khác biệt rõ ràng, nhưng cùng chung một đam mê ăn uống và quẩy (bia và bar). Rồi còn văn hóa sinh nhật nữa. Hôm cầm tấm thiệp chúc mừng sinh nhật và cả món quà sinh nhật không-hề-tưởng-tượng-ra mà bị đơ mất vài giây. Một nửa của BBB đã rời Bỉ, không biết bao giờ BBB sẽ đông đủ mọi người tụ tập nữa.

Đó là một năm sống một mình. Mặc dù vẫn ở cùng gia đình hai bác, nhưng một mình một tầng hầm. Lúc vui vẻ thì bật nhạc tưng bừng, lúc mệt mỏi thì ngấm dần cảm giác cô đơn, nhất là vào mùa đông. Lúc đó rình được mấy đứa bạn cùng múi giờ đang rảnh là có khi gọi điện nói chuyện vài tiếng đồng hồ. Trải qua những lúc như thế để hiểu và biết rằng dù sống ở đâu, hãy tìm cho mình một vài người bạn bè thân thiết bên cạnh.

Đó là Brussels, nơi tôi bắt đầu hành trình những chuyến đi khám phá châu Âu, nơi tôi trở về sau mỗi chuyến đi, cảm giác nhìn Brussels thấy bình yên lạ lùng. Đây là nơi tôi đi lang thang nhiều nhất, bất kể ngày hay nửa đêm. Đây là nơi, là khoảng thời gian cho tôi được sống thoải mái nhất, đúng nghĩa nhất với những thứ mình nghĩ về cuộc sống. Tôi đặt ra rất nhiều dự định sẽ làm khi qua đây, và đến giờ đã thực hiện được gần hết. Thế nên càng có nhiều kỉ niệm, tôi thêm gắn bó hơn với xứ Bỉ, với châu Âu này.

Tôi đã có một gia đình lớn với những người thân mới, và một nơi gọi là nhà thứ hai ở đây. Vậy nên chào tạm biệt nó thật sự rất khó. Rời Hà Nội, tôi biết tôi sẽ trở về sau 2 năm. Rời châu Âu, tôi chỉ biết nói rằng: rồi tôi sẽ quay trở lại đây một ngày nào đó.

Đi đi nếu có thể

Bố mẹ, rồi anh chị và cả bạn bè tôi hỏi rất nhiều lần câu: lại đi 1 mình ah? đi thế không chán sao? đi thế có an toàn không?

Gần đây tôi bắt đầu đi những chuyến đi có một mình theo phong cách solo-traveller. Trước đây tôi sợ cảm giác đi du lịch một mình, vì nghĩ đi du lịch có bạn bè đi cùng mới vui. Rồi tôi thử đi một mình một chuyến và từ đó tôi thích những chuyến đi solo.

Vì tôi không còn phải chạy cố sống cố chết đến hết những địa điểm du lịch. Tôi cứ thong thả đi, vẫn có plan trước đó, nhưng mệt thì nghỉ, thích thì tạt ngang tạt ngửa vô tư, thời gian linh hoạt thoải mái.

Vì tôi có thời gian để quan sát và lắng nghe nhiều hơn. Đi không phải là để chụp ảnh, để check-in, mà tôi còn quan sát con người và cuộc sống. Tôi vốn không thích những bảo tàng, nhưng rất thích vào những bảo tàng dành cho tụi trẻ con, vì tôi từng quan sát thấy nhiều cha mẹ cho con đi bảo tàng, và dạy chúng rất nhiều điều từ đó. Tôi nghe (trộm) cách họ giải thích cho con của họ, và ghi nhớ lại. Không biết ở Việt Nam mình có gia đình nào như vậy không nhỉ. Và nhờ đi một mình, tôi có thời gian riêng để ngồi ngâm nga trong những cái bảo tàng rộng lớn mình yêu thích.

Vì tôi buộc phải nói tiếng Anh. Không có bạn bè Việt đi cùng, tiếng Anh là thứ duy nhất kết nối tôi với mọi người. Đến thời điểm này, phản xạ tiếng Anh giao tiếp của tôi đã nhạy hơn trước kia, dù kĩ năng nói vẫn lởm vô cùng. Những người tôi gặp trong các chuyến đi thường là những solo-travellers như tôi, nên nói chuyện về du lịch khoái lắm, ngoài ra thỉnh thoảng còn gặp được người dân địa phương, được nghe họ kể về cuộc sống ở nơi mình đến. Một cuộc nói chuyện ngắn ngủi nhưng bao trọn hết cả quyển cẩm nang du lịch của thành phố luôn.

Vì tôi tự lo mọi thứ từ A đến Z. Tự lên kế hoạch, tự tính toán chi phí, đặt vé các kiểu, đọc về nơi đến. Một chuyến đi có vài ba ngày nhưng lên plan chắc trước cả tháng để làm dần dần. Vì là “time-rich and cash-poor traveller” nên việc tính toán chi phí là thứ đau đầu nhất. Hồi ở VN, tôi hầu như chẳng đi du lịch mấy, không có ý niệm gì về mấy cái này, nhưng rồi sang đây phải tự làm để đi, rồi có sẵn backup plans vì đi một mình. Nhiều lúc cũng nghĩ chắc bản thân nghiện đi du lịch quá hay sao mà đi không biết chán, không biết mệt.

Vì sau mỗi chuyến đi là những trải nghiệm quý giá mà không sách vở nào ghi lại được. Các cụ dạy đúng: đi một ngày đàng, học một sàng khôn.

Đi đi nếu có thể, quan sát nhiều hơn, lắng nghe nhiều hơn để thấy bất cứ điều gì xung quanh đều đáng để học và ghi nhớ.

[Me and Brussels] Những ngày gần cuối

Đi tiếp nào

Bài viết này nằm ở phần kết của series “Me and Brussels” dành những ngày cuối của chuyến đi châu Âu kéo dài 2 năm.

Mới cách đây có 3 tuần, tôi còn vật vã trong những ngày TỒN TẠI để làm cho xong cái thesis, sáng 10h lên lab, tối 9h mò về, ăn xong lăn vật ra làm tiếp đến nửa đêm. Bận rộn, stress cao độ, thêm những cái áp lực từ ông giáo, tôi tưởng mình phát điên. Rồi nó cũng trôi qua.

Bây giờ tôi cũng bận không kém gì 3 tuần trước, chỉ là là tôi đang SỐNG. Đấy là điều khác biệt lớn nhất vì không còn stress, vì vừa chơi vừa làm việc được. Tôi làm những việc tôi thích.

Tôi bắt đầu thử apply việc bên này. Thời điểm này apply là khá muộn rồi vì chỉ còn 2 tháng nữa là về, tuy nhiên cứ thử thôi, thử tìm cơ hội để sau này không còn gì phải tiếc cả. Đằng sau nó còn là một vài câu chuyện mà tôi sẽ viết riêng về nó.

Tôi có kha khá những cuộc gặp gỡ đầy thú vị với cả những người bạn tây và Việt Nam. Đa phần đều ngồi nói chuyện từ tối đến nửa đêm, về đủ mọi chủ đề như chính trị, văn hóa, đến cả những vấn đề trong cuộc sống cá nhân. Nó giống như bạn đọc page Human of New York, mỗi bức ảnh là một câu chuyện, thì ở đây mỗi người là một câu chuyện, nó mở rộng sự hiểu biết, khả năng lắng nghe, chia sẻ của tôi. Chính điều này khiến tôi nghĩ đến một chuỗi bài viết mới sau khi kết thúc series “Me and Brussels” này.

Tôi ngồi học một tẹo tiếng Pháp. Lúc nào rảnh lại mở Duolingo ra học mấy cái cơ bản. Gọi là biết vài từ tiếng Pháp, chứ nhiều lúc nghĩ cũng xấu hổ, 2 năm trời ở đây không nói nổi một câu tiếng Pháp nào.

Sau học tiếng Pháp là bắt đầu tìm hiểu nhiều hơn về EU. Nhớ lại hôm thi môn EU governance, ông thày có vẻ rất vui khi tôi nói: tôi đang sống ở châu Âu nên tôi chọn học môn này để tìm hiểu nhiều hơn về nơi này. Tôi lôi hết cái đống giới thiệu về EU lấy được hôm Open day ra ngâm cứu. Nó khá cơ bản, nên đọc cũng dễ hiểu dễ nhớ. Như tối nay ngồi nói chuyện với một cô bạn về EU, về Âu châu mà có khi nói đến sáng mai cũng không hết được. Càng lúc tôi càng quan tâm hơn tới chuyện chính trị, kinh tế, văn hóa ở Âu châu. Lúc nào trong đầu tôi cũng có suy nghĩ: mình sống ở trung tâm của châu Âu mà không biết gì về nó là sao! Đây là cảm giác thèm được nghe, được học, khác hoàn toàn với việc phải học, phải đọc như hồi làm thesis.

Ẩm thực. Bên cạnh văn hóa sinh hoạt thì ẩm thực châu Âu là thứ tôi rất quan tâm. Đến giờ thì tôi vẫn chưa làm được một món châu Âu nào chuẩn cả, mà toàn pha trộn Âu-Việt, gọi là kiểu phá cách ngẫu hứng. Rất mừng là các món đã làm đều là ăn được (eat-able) và không thấy có vấn đề gì, nhưng cần cải thiện về mặt trình bày. Thế nên đợt này tôi ra quyết tâm làm mấy món châu Âu hoàn chỉnh.

Lên kế hoạch đi du lịch. Đây là thứ lên trình rất nhiều sau những chuyến đi bên này. Mỗi chuyến đi tôi đều có một mục đích riêng, nên kế hoạch cũng được thiết kế riêng. Và nó là một công việc tốn thời gian, chục ngày chứ không ít, vì phải đọc khá nhiều về cách đi lại, chỗ ở, rồi cả những thứ sẽ làm ở đó. Nhất là những chuyến đi sắp tới, khi budget bị hạn chế thì càng đau đầu hơn. Về cơ bản thì nó không khác gì việc trước tôi làm sự kiện: chi tiêu ra sao, timeline thế nào, tối ưu lịch trình, tính toán rủi ro, bla bla bla. Tự tin nhất hiện tại là tư vấn tour đi quanh Brussels hay Bỉ.

Đây là những ngày sống bận rộn nhưng rất ý nghĩa vì tôi được làm những thứ tôi thích, và tất cả chúng đều không liên quan gì đến chuyên ngành Computer Science. Vì đó là cuộc sống, có rất nhiều thứ đáng để đi, để lắng nghe, để học; và chẳng có một thứ gì học được là thừa cả.